อำเภอท่าชนะ เป็นอำเภอเก่าแก่มาแต่โบราณ เมื่อ ร.ศ. 126 ปรากฏหลักฐานว่าเคยเป็นอำเภอมาแล้ว เรียกว่า “อำเภอประสงค์” ขึ้นกับเมืองไชยาเก่า สังกัดมณฑลชุมพร ตั้งที่ว่าการที่บ้านท่ากระจาย หมู่ที่ 1 ตำบลท่าชนะ ห่างจากที่ว่าการอำเภอปัจจุบัน 5 กิโลเมตร มีนายอำเภอปกครองรวม 4 นาย      

      ต่อมาเมื่อ ร.ศ. 128 ได้มีการปรับปรุงหัวเมืองและเทศาภิบาลทั้งหลาย จึงได้ยุบอำเภอและตั้งเป็นกิ่งอำเภอประสงค์และได้ยุบกิ่งอำเภอตั้งเป็นตำบลประสงค์ ขึ้นกับอำเภอเมืองไชยา

      กิ่งอำเภอประสงค์ยุบไปประมาณ 29 ปี ปรากฏว่าสภาพพื้นที่ได้มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจ สังคม และด้านประชากรเพิ่มมากขึ้น ประกอบกับเหตุผลทางการปกครอง จึงได้รวมพื้นที่ตำบลประสงค์ วัง ท่าชนะ สมอทอง คันธุลี ตั้งเป็นกิ่งอำเภอท่าชนะ 

      เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2491 ตั้งที่ว่าการกิ่งอำเภอที่บ้านตลาดหนองหวาย หมู่ที่ 4 ตำบลท่าชนะ    

      ต่อมาเมื่อปี พ.ศ.2499 ได้ประกาศยกฐานะจากกิ่งอำเภอท่าชนะเป็น “อำเภอท่าชนะ” และสร้างที่ว่าการอำเภอใหม่ (ที่ตั้งปัจจุบัน)

      คำว่า ท่าชนะ มีความเป็นมาโดยอาศัยเค้าโครงทางประวัติศาสตร์ว่า เมื่อครั้งกรมพระราชวังบวร แม่ทัพปราบพม่าทางหัวเมืองฝ่ายใต้ ได้ยกทัพมาปราบพม่าและรวบรวมคนไทยที่แตกออกเข้าด้วยกัน เมื่อสงครามสงบลงแล้วได้ประกาศความมีชัยและได้สร้างวัดโคธาราม (ปัจจุบันเป็นวัดอัมพาวาส) และได้ทำสลักไม้กันเกรา (ไม้ตำเสา) ขนาด 18 นิ้ว สี่เหลี่ยม สลักอักษรคำว่า ชิตํเม แปลว่า “ชนะแล้ว” รวม 2 หลัก ปักไว้ที่คลองวังเก่า (หมู่ที่ 5 ตำบลวัง) และคลองท่าชนะ (หมู่ที่ 5 ตำบลท่าชนะ)